Home >> FAQ

FAQ

Is de minister-president ook Voorzitter van de Tweede Kamer?

Nee. De minister-president is geen lid van de Tweede Kamer. Hij komt alleen in de Tweede Kamer om met Kamerleden te debatteren over het regeringsbeleid.
Is de Kamervoorzitter lid van een politieke partij?
Ja. De Voorzitter is lid van de fractie waarvoor hij/zij is gekozen. Hij/zij neemt deel aan de vergaderingen van zijn/haar fractie en brengt bij stemmingen net als alle 149 andere Kamerleden zijn/haar stem uit.
Welke taken heeft de Voorzitter van de Tweede Kamer?
De Voorzitter leidt de vergadering van de Tweede Kamer. Hij/zij is ook voorzitter van het Presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer. Daarnaast vertegenwoordigt de Voorzitter de Kamer naar buiten toe, bijvoorbeeld in contacten met buitenlandse parlementen en adviseert hij/zij de Koningin bij de formatie van een nieuw kabinet.
Wanneer zijn de Tweede Kamerverkiezingen?
De verkiezingen staan gepland voor 9 juni 2010.
Kan ik zelf een politieke partij oprichten?
Ja. Iedereen kan een politieke partij oprichten en deze registreren bij de Kiesraad in Den Haag.Hiervoor hoef je geen Nederlandse nationaliteit te hebben of een bepaalde leeftijd. Kijk voor meer informatie op www.postbus51.nl: hoe richt ik een politieke partij op?
Wat is een informateur?
De informateur is degene die bij de kabinetsformatie na de Tweede Kamerverkiezingen in opdracht van de Koningin onderzoekt welke mogelijkheden er zijn om een kabinet te vormen. Oftewel: welke partijen willen eventueel met elkaar samenwerken?
Wat is een formateur?

De formateur is degene die bij de kabinetsformatie in opdracht van de Koningin een nieuw kabinet vormt. De formateur wordt vaak ook de minister-president.
Wat is een regeerakkoord?
Een regeerakkoord is een overeenkomst tussen de fracties van twee of meer politieke partijen in het parlement die samen de regering vormen. In het akkoord staan de politieke uitgangspunten voor de komende kabinetsperiode. Het is de agenda voor het kabinetsbeleid voor de komende 4 jaar.
Hoe kan ik invloed uitoefenen op beleid?

Als je ouder dan 18 bent, kun je stemmen en zo mede bepalen welke politieke partij jou vertegenwoordigt in de Tweede Kamer. Maar ook kun je een petitie aan de Tweede Kamer aanbieden over een specifiek onderwerp. Of je kunt een burgerinitiatief opstarten. Door 40.000 handtekeningen te verzamelen kunnen burgers een onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer zetten.
Kijk voor het aanbieden van een petitie en het opstarten van een burgerinitiatief op www.tweedekamer.nl.
Wat is een parlementaire democratie?
Een parlementaire democratie wordt ook wel representatieve democratie genoemd. In de representatieve democratie kiest de bevolking wie hen vertegenwoordigt in het nationale parlement. Het parlement wordt direct gekozen en de regering niet. Daarom moet de regering, de uitvoerende macht, in Nederland verantwoording afleggen aan het parlement.
Wat betekent een constitutionele monarchie?

In een monarchie ligt de macht oorspronkelijk bij één persoon, de monarch. Hoewel wij nog steeds een staatshoofd hebben, de koningin, ligt de macht bij de ministers en het parlement. De koningin heeft volgens de Grondwet geen macht. De regering draagt verantwoordelijkheid voor het doen en laten van de koningin. Dit is de zogenaamde ministeriële verantwoordelijkheid. `
Met het woord ‘constitutie’ wordt vaak de grondwet bedoeld. Maar eigenlijk gaat het om de gebruiken, de bevoegdheden en de geschreven regels.Deze kunnen volledig of gedeeltelijk zijn neergelegd in een geschreven grondwet, maar dat hoeft niet. Zo kent het Verenigd Koninkrijk wel een constitutionele monarchie, maar geen grondwet.
Wat is monisme?

Monisme duidt in de politiek op een situatie waar het parlement en de regering (de wetgevende macht en de uitvoerende macht) zeer nauw met elkaar verweven zijn.
Wat is dualisme?
Bij een dualistisch systeem is er een duidelijke scheiding tussen de wetgevende en de uitvoerende macht. Parlement en regering hebben een meer onafhankelijke rol ten opzichte van elkaar.
Wat is het verschil tussen monisme en dualisme?
Bij een dualistisch systeem zijn het parlement en de regering volledig onafhankelijk van elkaar. Terwijl er in een monistisch systeem een gedeelte van het parlement verbonden is aan de regering. Dan heb je enerzijds de oppositiepartijen in het parlement en anderzijds de regering en de coalitiepartijen in het parlement.
Waarom zijn niet alle ministers in de plenaire zaal aanwezig?
Een minister is alleen aanwezig bij de behandeling van een onderwerp dat onder zijn beleidsterrein en verantwoordelijkheid valt. Alleen bij de Algemene Beschouwingen, het debat na Prinsjesdag, zijn alle ministers en staatssecretarissen aanwezig.
Waarom zijn niet altijd alle Kamerleden aanwezig bij een debat?
Kamerleden zijn vaak alleen aanwezig bij debatten over onderwerpen waarover zij gaan.
Hoe oud moet je in Nederland zijn om te mogen stemmen?
18 jaar of ouder.
Wat is een lijsttrekker?

De lijsttrekker is de eerste naam op de lijst van kandidaat-Kamerleden van een politieke partij.
Wie leidt de vergadering van de Tweede Kamer in de plenaire zaal?
De Voorzitter van de Tweede Kamer, Gerdi Verbeet.
Wat is de Verenigde Vergadering?
Een gezamenlijke vergadering van de Eerste Kamer en de Tweede Kamer.
Spreken de Kamerleden elkaar rechtstreeks aan tijdens een debat?
Nee, zij spreken via de Voorzitter. De Voorzitter is onpartijdig in het debat en houdt de regie over het debat. Hiermee wordt ook voorkomen dat Kamerleden en bewindslieden door elkaar heen gaan praten.
Op welke manieren kunnen de Kamerleden stemmen over een onderwerp?
Perfractie, hoofdelijk en schriftelijk.
Wanneer is het Prinsjesdag en wat gebeurt er dan?

Elk jaar is het op de derde dinsdag van september Prinsjesdag. Op deze dag leest de Koningin de troonrede voor en biedt de minister van Financiën de Miljoenennota aan de Tweede Kamer aan in het bekende koffertje.
Meer weten over Prinsjesdag? Bekijk dan het onderdeel ‘Van Prinsjesdag tot Verantwoordingsdag’.
Wanneer en wat is Verantwoordingsdag?

Verantwoordingsdag is elk jaar op de derde woensdag van mei. De minister van Financiën biedt dan het financieel jaarverslag van het Rijk aan de Tweede Kamer aan.
Meer weten over Verantwoordingsdag? Bekijk dan het onderdeel ‘Van Prinsjesdag tot Verantwoordingsdag’.
Welke taken heeft de Tweede Kamer?

De 2 belangrijkste taken van de Tweede Kamer zijn het maken van wetten en controleren of deregeringhaar werk goed doet.

Wetsvoorstellen
Om een wet te maken, kan de Tweede Kamerzelf voorstellen voor een wet indienen. Ook kan zij wijzigingen maken in wetsvoorstellen van de regering.
Controle
Daarnaast heeft de Tweede Kamer de taak om de regering te controleren. Om ervoor te zorgen dat ministers en staatssecretarissen de Tweede Kamer goed informeren, kunnen Tweede Kamerleden de bewindslieden vragen stellen en ter verantwoording roepen. Dit laatste kan bijvoorbeeld door het indienen van een motie. Dit is een uitspraak van één of meer Tweede Kamerleden om aan te geven dat een onderwerp belangrijk is. Of het kan een oproep zijn aan de regering om actie te ondernemen.
Welke rechten heeft de Tweede Kamer?
De Tweede Kamer heeft verschillende rechten. Deze zijn vastgelegd in de Grondwet. Er zijn rechten die alleen de Tweede Kamer heeft, maar ook rechten die zowel de Eerste Kamer als Tweede Kamer hebben. Daarnaast zijn er ook nog rechten die voor individuele Kamerleden gelden.
Er zijn twee rechten die de Tweede Kamer wel heeft en de Eerste Kamer niet. Dit zijn:
- het recht van initiatief
  Tweede Kamerleden hebben het recht om op eigen initiatief een wetsvoorstel in te dienen. Een initiatiefwetsvoorstel wordt vrijwel net zo behandeld als een wetsvoorstel van de regering.
- het recht van amendement
  Ieder lid van de Tweede Kamer mag een wijziging voorstellen om een of meer artikel(en) van een wetsvoorstel van de regering te veranderen. Een amendement mag de bedoeling van een wetsvoorstel niet veranderen.
Vervolgens zijn er de rechten die voor zowel de Eerste Kamer als de Tweede Kamer gelden:
- Budgetrecht
  het recht om de uitgaven en de inkomsten van de Nederlandse staat te beoordelen, te verwerpen of goed te keuren. Zo bepalen zij samen met deregeringhoeveel geld de overheid uitgeeft en waaraan.
- Enquêterecht
  Als het parlement vindt dat een bepaalde zaak tot op de bodem uitgezocht moet worden, kan het een zelfstandig parlementair onderzoek instellen – buiten het kabinet om. De zwaarste onderzoeksvorm is de parlementaire enquête.
Daarnaast hebben de individuele leden van beide Kamers:
- Het recht om moties in te dienen
  Een motie is een uitspraak van één of meer Tweede Kamerleden om aan te geven dat een onderwerp belangrijk is. Of het kan een oproep zijn aan de regering om actie te ondernemen.
- Het recht om vragen te stellen
  Dit recht kan op meerdere manieren worden uitgevoerd. Kamerleden kunnen op verschillende manieren aan het kabinet vragen om informatie te geven over een bepaald onderwerp. Dit kan bijvoorbeeld met een interpellatie. Dit is een debat waarin een Tweede Kamerlid een bewindspersoon ter verantwoording roept over een actuele beslissing of uitspraak. Daarnaast kunnen Kamerleden schriftelijke vragen stellen, maar ook mondelinge vragen tijdens het wekelijkse vragenuur op dinsdag. Het kabinet is verplicht antwoord te geven, tenzij het in strijd is met de belangen van de Nederlandse staat.
Het Nederlandse parlement wordt in de Grondwet de Staten-Generaal genoemd. Waaruit bestaat de Staten-Generaal?

De Eerste Kamer en de Tweede Kamer
Uit hoeveel leden bestaat de Tweede Kamer?
De Tweede Kamer telt 150 leden, die door de Nederlandse kiezers worden gekozen. De Kamerleden kiezen uit hun midden een Voorzitter. Hij/zij zorgt ervoor dat de debatten goed en netjes verlopen.
Hoe lang bestaat de Tweede Kamer al?

Sinds 1815. Toen werd in de Grondwet het tweekamerstelsel vastgelegd en sindsdien bestaat de Tweede Kamer officieel.
Hoewel de Tweede Kamer pas in 1815 ontstond, bestond de term Staten-Generaal al langer. Dit was het adviesorgaan van de koning. Later werd het een overlegorgaan van de provincies dat vanaf 1588 vergaderde aan het Binnenhof in Den Haag. Op 1 maart 1796 kwam voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis een gekozen volksvertegenwoordiging bijeen: de Nationale Vergadering. Het stemrecht beperkte zich tot redelijk welgestelde mannen, ouder dan 20 jaar, die zich afkeerden van het stadhouderschap. Maar dat maakte de bijeenkomst niet minder uniek. Elke burger zat er als zelfstandig stemmend lid, niet meer om provinciale belangen te behartigen. De 126 leden noemden zich representanten: ontwikkelde lieden die namens het volk de staat zouden besturen. Eerst telden de Staten-Generaal één kamer, maar na de samenvoeging met de zuidelijke provincies (het huidige België) in 1815 werden zij in twee kamers verdeeld. Om het jaar zouden de Eerste Kamer (40 tot 60 leden, benoemd door de Koning) en de Tweede Kamer (110 leden, gekozen door de provinciale staten) vergaderen in Brussel en Den Haag. Er werden indirecte verkiezingen gehouden op basis van het censuskiesrecht: alleen mannen die een bepaalde minimumsom aan belasting betaalden, en dus een behoorlijk inkomen hadden, mochten stemmen.
Hoe wordt iemand gekozen voor de Tweede Kamer?

Om lid te zijn van de Tweede Kamer moet je Nederlander zijn, de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt en niet zijn uitgesloten van het kiesrecht. In de Grondwet staat dat elke Nederlander het recht heeft om te kiezen of gekozen te worden. Dit laatste heet passief kiesrecht. Je kunt je aansluiten bij een politieke partij of een nieuwe partij oprichten, maar dat hoeft niet. Zowel politieke groeperingen als personen kunnen meedoen met de verkiezingen door een kandidatenlijst in te leveren. Om deel te kunnen nemen moet je je aanmelden bij de Kiesraad: www.kiesraad.nl.
Kiesstelsel
De manier waarop de leden van de Tweede Kamer worden gekozen, heet het kiesstelsel. In Nederland bestaat sinds 1917 een stelsel van evenredige vertegenwoordiging. Behaal je bij de verkiezingen 20% van de stemmen, dan krijg je 20% van het aantal zetels in de Tweede Kamer. Daardoor zitten er ook veel kleinere partijen in de Tweede Kamer. Zo is de samenstelling van de Tweede Kamer een brede afspiegeling van de politieke voorkeuren in het land.
Wat is een Kamerfractie?
De Kamerleden die voor een zelfde politieke partij in de Tweede Kamer zitten, worden samen een fractie genoemd.
Wat betekent oppositie?
De oppositie in de Tweede Kamer bestaat uit de partijen die niet in het kabinet zitten.
Wat betekent coalitie?

Dit zijn de politieke partijen in de Tweede Kamer die samen het kabinet vormen.
Wat is het verschil tussen kabinet en regering?

De regering bestaat uit de koning(in) en de ministers. Het kabinet bestaat uit de ministers en staatssecretarissen. De koning(in) zit dus niet het kabinet en de staatssecretarissen zitten niet in de regering. De ministers vormen samen de ministerraad.
Een minister staat aan het hoofd van een departement (ministerie) en is verantwoordelijk voor het doen en laten van zijn ambtenaren. Een minister kan geholpen worden door staatssecretarissen. De staatssecretarissen maken geen deel van uit van de ministerraad. Zij hebben ook geen stemrecht in de raad, ook niet als zij de vergadering bijwonen omdat een onderwerp wordt behandeld dat tot hun portefeuille behoort.

Wat is het verschil tussen de Eerste Kamer en de Tweede Kamer?

Waar vergadert de Tweede Kamer?

De Tweede Kamer vergadert in Den Haag. Sinds 1992 vergadert de Tweede Kamer in een nieuw complex, grenzend aan het Binnenhof in Den Haag. In het nieuwe complex zijn enkele oudere gebouwen opgenomen: het vroegere Hotel Central en twee voormalige ministeries: Justitie en Koloniën.
In 1992 werd de huidige plenaire vergaderzaal, met de blauwe stoelen, in gebruik genomen. Daarvoor vergaderde de Tweede Kamer in de Oude Zaal, met de groene bankjes. Het Tweede Kamergebouw telt 23 vergaderruimtes. Sommige daarvan zijn voor het publiek toegankelijk. Verder is er nog de 100 meter lange en ruim 24 meter hoge Statenpassage met de lange roltrappen. Hier nemen Kamerleden vaak petities in ontvangst. Daarnaast wordt de ruimte gebruikt voor verschillende tentoonstellingen, die ook voor het publiek toegankelijk zijn. Openbare vergaderingen worden in het oude deel niet meer gehouden, uitgezonderd hoorzittingen voor parlementair onderzoek of bijzondere vergaderingen.
Hoe vaak vergadert de Tweede Kamer?

De Tweede Kamer vergadert op 3 of 4 dagen in de week. Op dinsdag, woensdag en donderdag zijn er plenaire vergaderingen. Dit zijn debatten in de grote zaal waar alle Kamerleden bij kunnen zijn. Naast de plenaire debatten zijn er op deze dagen ook nog andere debatten in (kleinere) commissiezalen.
Naast deze 3 vergaderdagen wordt er soms ook op maandag vergaderd. Dan zijn er wetgevings- of notaoverleggen. In een wetgevingsoverleg wordt met ministers en/of staatssecretarissen gesproken over een bepaalde beleidsnota, in een notaoverleg over een bepaald wetsvoorstel.
Wat is een plenaire vergadering?

De vergadering van alle 150 Tweede Kamerleden noemen we de plenaire vergadering. De Voorzitter van de Tweede Kamer leidt de plenaire vergadering. Deze wordt gehouden in de grote vergaderzaal, deplenaire zaal.
Als er tenminste 76 Kamerleden in het Kamergebouw aanwezig zijn, mag er plenair vergaderd worden. Dat is dus de helft van 150 plus één; dit heet het quorum. Omdat veel Kamerwerk in commissies gebeurt, zijn in de plenaire vergadering vaak lang niet alle zetels bezet. Een specialistisch onderwerp wordt vaak eerst in een commissie besproken door een aantal Kamerleden. Zij zijn de woordvoerders op dat terrein. Als in de plenaire vergadering het onderwerp aan de orde komt, zijn meestal alleen deze woordvoerders aanwezig.
Wat is een commissievergadering?

Specialistische onderwerpen worden behandeld in commissies. In een commissievergadering discussieert een aantal gespecialiseerde Kamerleden met een minister en/of staatssecretaris over het beleid of wetsvoorstellen.In principe is er voor elk ministerie een vaste commissie die onderwerpen op het gebied van dat ministerie behandelt. De Kamerleden die over onderwijs gaan, komen bij elkaar in de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Kamerleden die over Justitie gaan, komen bij elkaar in de vaste commissie voor Justitie.
De nota- en wetgevingsoverleggen die commissie houden ontlasten de plenaire vergadering. Tijdens deze overleggen kunnen allerlei specialistische en technische details aan de orde komen, waar de Kamerleden tijdens de plenaire vergadering dan niet meer op in hoeven te gaan. Plenair hoeven alleen nog de hoofdlijnen besproken te worden.

Wat is het verschil tussen een plenaire vergadering en een commissievergadering?